Ο Στρατής Τσίρκας ενώνει Εθνικό και Τέχνης

Για πρώτη φορά, το Εθνικό Θέατρο και το Θέατρο Τέχνης συνεργάζονται. Αφορμή; Η εμβληματική τριλογία του Στρατή Τσίρκα. Η αρχή γίνεται στις 17/3, με το ανέβασμα της «Λέσχης» κι εμείς μιλάμε με τους πρωτεργάτες της «ιστορικής» αυτής συνάντησης.

«Εγώ βιβλία δεν καίω. Δεν είναι η συνείδησή μου καπέλο να την πάρω από τούτο το καρφί και να την κρεμάσω στο άλλο», δήλωσε ο Στρατής Τσίρκας όταν πληροφορήθηκε, το 1961, ανήμερα των 50ών γενέθλιών του, τη διαγραφή του από το ΚΚΕ, με την κατηγορία ότι έγραψε ένα βιβλίο συκοφαντικό για τους λαϊκούς αγώνες και το αριστερό κίνημα. Πώς να αποκηρύξει την «ακοίμητη έγνοια» της ζωής του, όπως αποκαλούσε τις «Ακυβέρνητες Πολιτείες»; Αυτό το τρίτομο έργο («Η Λέσχη», «Αριάγνη», «Νυχτερίδα», 1960-65 ), που δίχασε και συζητήθηκε όσο λίγα, ζωντανεύει τώρα επί σκηνής την πορεία του ελληνικού αντιφασιστικού κινήματος στη Μέση Ανατολή την περίοδο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, σηματοδοτώντας μια άνευ προηγουμένη θεατρική συνύπαρξη.

«Ιστορική» θεωρεί τη συνεργασία με το Θέατρο Τέχνης ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου Στάθης Λιβαθινός και διευκρινίζει: «Δεν τη χαρακτηρίζω έτσι μόνο εξαιτίας της σύμπραξης των δύο μεγάλων θεάτρων για πρώτη φορά στην ιστορία τους. Είναι το υλικό και η φύση αυτής της συνεργασίας που της δίνουν μια ιδιαίτερη ταυτότητα: ένα εμβληματικό μυθιστόρημα, μια τριλογία που αποτελεί σημείο αναφοράς στην ελληνική μεταπολεμική λογοτεχνία, η οποία θα παρουσιαστεί σε τρεις χρονικές φάσεις, βασισμένη στο ταλέντο των συντελεστών της και στη δυναμική μιας ενιαίας ομάδας εξαιρετικών ηθοποιών, οι οποίοι συμμετέχουν και στα τρία μέρη».

Μια τεράστια βιβλιοθήκη είναι το σκηνικό της «Λέσχης», την οποία ανεβάζει η Έφη Θεοδώρου στο Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης. Η σκηνοθέτις που μας χάρισε προ πενταετίας μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα δραματοποίηση του «Ζ» του Βασίλη Βασιλικού μάς μυεί στον πρώτο τόμο της τριλογίας. «Τολμηρό αφηγηματικά και ιδεολογικά, ολότελα μοντέρνο, πολυφωνικό και πολυπρισματικό, επηρεασμένο από τον Φλομπέρ, τον Σταντάλ, τον Έλιοτ, τον Προυστ, τον Τζόις, τον Βάρναλη, πρόκειται για ένα μυθιστόρημα μαθητείας. Παρακολουθούμε τη διαδρομή ενός νέου στη ζωή, στην τέχνη και στο κόμμα – ανάμεσα σε αυτά μπερδεύονται τα νήματα και τα διλήμματα. Δεν είναι ένα ευθύγραμμα γραμμένο βιβλίο, είναι γεμάτο σκεπτικισμό, ξανακοιτάγματα, φλασμπάκ, σασπένς και ρίσκα. Έτσι, θα είναι σαν να μπαίνουμε στο μυαλό, στο “εργαστήρι συγγραφής” του Τσίρκα, με τη δραματουργία να ενσωματώνει εξίσου τα ημερολόγια και την αλληλογραφία του».

Η υπόθεση, συνεχίζει η Έφη Θεοδώρου, «μας μεταφέρει στα Ιεροσόλυμα, το καλοκαίρι του 1942, σε μια ξεπεσμένη πανσιόν γεμάτη μετακινούμενο πληθυσμό, σαν ένα άτυπο hot spot της εποχής. Εκεί κρύβεται, τόσο από τη βρετανική αντικατασκοπία όσο κι από τα κομματικά στελέχη με τα οποία βρίσκεται σε ρήξη αλλά και από το ελληνικό φρουραρχείο, σε συνθήκες στέρησης και παρανομίας, ένας αριστερός διανοούμενος, ο  Μάνος Σιμωνίδης – alter ego του Τσίρκα [τον ερμηνεύει ο Δημήτρης Πασσάς]. Το πάθος του για την Έμμη [Ηλέκτρα Νικολούζου], τη μοιραία σύζυγο του τέως υπουργού της Αυστρίας, θα τον κάνει να ξαναμπεί στον αγώνα και να αντιμετωπίσει τον καθοδηγητή του κόμματος, το λεγόμενο “ανθρωπάκι” [Μανώλης Μαυρομματάκης].

Η λέσχη του τίτλου είναι ένας ακόμη εξουσιαστικός μηχανισμός, μια μυστηριώδης οργάνωση με μέλη της συνδέσμους από κάθε συμμαχική δύναμη πλην της Σοβιετικής Ένωσης. Οι άνθρωποι του βιβλίου δεν ξέρουν από πού να πιαστούν για να σωθούν, μετακινούνται διαρκώς από το ένα στρατόπεδο στο άλλο. Αυτοί είναι και αυτοί πάντα θα είναι οι ακυβέρνητες πολιτείες του τίτλου. Δεν τίθεται, δηλαδή, ζήτημα επικαιρότητας ή διαχρονικότητας του Τσίρκα. Αν μετακινηθείς λίγο, διαπιστώνεις πως όσα λέει στο βιβλίο είναι το σήμερα. Πάλι εδώ βρισκόμαστε, “ανδρείκελα σε χέρια σκληρών ανθρώπων”, όπως λέει και η Έμμη».

«Οι συναντήσεις είναι το πιο συναρπαστικό πράγμα στο θέατρο – και στη ζωή», μας λέει με τη σειρά της η καλλιτεχνική διευθύντρια του Θεάτρου Τέχνης, Μαριάννα Κάλμπαρη, «οι συναντήσεις που γεννούν την επιθυμία να κάνουμε κάτι μαζί… Από μια τέτοια επιθυμία ξεκίνησαν και οι “Ακυβέρνητες πολιτείες”. Και έτσι, Εθνικό Θέατρο και Θέατρο Τέχνης, τα δύο πάλαι ποτέ “αντίπαλα” θέατρα, ενώνουν τις δυνάμεις τους για πρώτη φορά στην πολύχρονη ιστορική διαδρομή τους, χάρη στην ιδέα του Στάθη Λιβαθινού, για να πουν μια μεγάλη και ωραία ιστορία, που θα κρατήσει έναν ολόκληρο χρόνο και θα παρουσιαστεί σε τρεις διαφορετικές παραστάσεις.

Για να αποδείξουμε έμπρακτα ότι πέρα από το σημαντικό έργο του Τσίρκα, πέρα από τις παραστάσεις, πέρα από τους “θεσμούς”, πέρα από τις “σχολές” (για ποιες “σχολές” μπορούμε να μιλάμε άραγε σήμερα; ), η τέχνη αλλά και η κοινωνία μας έχουν βαθιά ανάγκη από αυτήν ακριβώς τη διάθεση ουσιαστικής συνεργασίας ανάμεσα στους ανθρώπους. Γιατί το θέατρο είναι πάνω απ’ όλα αυτό: Άνθρωποι. Που θέλουν κάτι να πουν. Και αγωνίζονται να βρουν τον τρόπο να το πουν. Μαζί».

Παίζουν επίσης οι Θανάσης Βλαβιανός, Θανάσης Δήμου, Ανθή Ευστρατιάδου, Γιώργος Κριθάρας, Κατερίνα Λυπηρίδου, Γιώτα Μηλίτση, Μάνος Στεφανάκης. Τα επόμενα δύο μέρη της τριλογίας θα παρουσιαστούν τον Οκτώβριο του 2017 και τον Ιανουάριο του 2018.

Πηγή : Αθηνόραμα

Άρθρα για την Αττική

«Η Γίδα ή Ποια είναι η Σύλβια;»:...

  • Ιαν 31,2019

Τι θέλει να μας πει η ιστορία του Μάρτιν που είναι ερωτευμένος με μια… γίδα; Το έργο του Έντουαρντ Άλμπι «Η Γίδα ή Ποια είναι η Σύλβια;» που ανεβάζει ο Νικορέστης Χανιωτάκης στο θέατρο Θησείον έρχεται να δοκιμάσει τα όρια... διαβάστε περισσότερα

Οι ροκ συναυλίες που έρχονται...

  • Ιαν 21,2019

Έξι ηλεκτρισμένα ραντεβού για τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο, στα οποία θα απολαύσουμε live από ολόκληρο το φάσμα της ροκ: από post punk μέχρι stoner και από ψυχεδελική folk μέχρι καθαρό μέταλλο. Algiers Αυτά τα έξι-επτά χρόνια που οι Algiers... διαβάστε περισσότερα

Ο «Συλλέκτης» του Soloup δραπετεύει...

  • Ιαν 24,2019

Κάθε πρωί, ο Διονύσης περιμένει έξω από το παλιό του σπίτι το παιδί, τη Φωτεινούλα, για να την πάει στο σχολείο, σύμφωνα με τη δικαστική απόφαση. Η μητέρα όμως επιλέγει να μπαίνουν σε ένα ταξί και να το μεταφέρει η ίδια εκεί... διαβάστε περισσότερα

Ancient Symposium, Ένας Θεματικός...

  • Ιαν 24,2019

Η εταιρία Symposium δημιουργήθηκε από τον Γιώργο και Εμμανουήλ Ρούσση. Είμαστε μια οικογένεια καλλιτεχνών όπου πατέρας και υιός αγαπήσαμε την γλυπτική αλλά και την αρχαία ελληνική οινοποιία. Ο γλύπτης Γεώργιος Ρούσσης και... διαβάστε περισσότερα

Περισσότερες από 230 δωρεάν...

  • Δεκ 5,2018

Με την αλλαγή του μήνα και τα πρώτα εορταστικά φωτάκια να φέρνουν στη μνήμη τις περσινές γιορτές στην Αθήνα, όταν για πρώτη φορά καλλιτεχνικές υπογραφές και οργανισμοί του δήμου άπλωσαν ένα τόσο ζεστό παραμυθένιο αφήγημα... διαβάστε περισσότερα

Το Εθνικό Θέατρο σε ρυθμούς...

  • Δεκ 7,2018

Υπάρχει πιο χριστουγεννιάτικη και παραμυθένια ατμόσφαιρα από αυτή που δημιούργησε για τη φετινή περίοδο των γιορτών ο Γιάννης Μόσχος στο Εθνικό Θέατρο; Ο γνωστός σκηνοθέτης, που έχει δώσει το δικό του στίγμα μέσα από τις... διαβάστε περισσότερα

Comments are closed.