Αγιοβασιλιάτικα καραβάκια της Πρωτοχρονιάς, Χίος

Η σχέση των Χιωτών με τη θάλασσα και τη ναυτιλία έχει επηρεάσει τα έθιμα του τόπου. Κατά τη διάρκεια των εορτών των Χριστουγέννων, τα παιδιά που γύριζαν τις γειτονιές και τραγουδούσαν τα κάλαντα, κατασκεύαζαν και κρατούσαν ένα καράβι που το έδειχναν με καμάρι, από σπίτι σε σπίτι.

Καράβια εξάλλου «στόλιζαν» οι Χιώτες και μέσα στα σπίτια, αντί για δέντρο που είναι ευρωπαϊκό έθιμο, το οποίο υιοθετήθηκε τις τελευταίες δεκαετίες. Η κατασκευή και η επίδειξη πολεμικών πλοίων από τα μικρά αγόρια, καθιερώθηκε μετά την απελευθέρωση του νησιού από την τουρκική κατοχή, σε ένδειξη τιμής και μνήμης στο στόλο που απελευθέρωσε το νησί.

Με τα χρόνια τα μικρά αγόρια από γειτονιές ή ενορίες κυρίως της Χώρας και του Βροντάδου, άρχισαν να συνεργάζονται για να κατασκευάσουν μοντέλα πλοίων, πολύ μεγάλα και πιστά αντίγραφα συνήθως πολεμικών πλοίων, για τα οποία δούλευαν πολλούς μήνες, μέχρι να τα τελειοποιήσουν.

Τα αποτελέσματα άρχισαν να είναι τόσο εντυπωσιακά και ο ανταγωνισμός των παιδιών – για το μεγαλύτερο και καλύτερο βαπόρι- τόσο μεγάλος, που την παραμονή της Πρωτοχρονιάς κατέβαιναν στην κεντρική πλατεία όλοι μαζί και με τη συνοδεία μουσικής και «παινεμάτων» (επίκαιρα στιχάκια και λόγια που οι ίδιοι έγραφαν) παρουσίαζαν το καράβι στον κόσμο που περνούσε από την πλατεία.

Η φθίνουσα πορεία του εθίμου, εμφανής από τα μέσα της δεκαετίας του ’60, ανακόπηκε στα 1976, όταν η Περιηγητική Λέσχη Χίου, υλοποιώντας πρόταση του Δ. Μαγγανά και του Γ. Τρεχαντζάκη, αποφάσισε να του εμφυσήσει νέα πνοή ζωής, δίνοντάς του μορφή εθιμικού διαγωνισμού.

Από τότε και μέχρι σήμερα, λοιπόν, κάθε παραμονή Πρωτοχρονιάς, η πόλη της Χίου έχει τη δυνατότητα μιας εορταστικής αυτοπαρουσίασης και «εκτός των τειχών» της πλέον, χάρη στα αγιοβασιλιάτικα καραβάκια της, τα οποία διαφοροποιημένα τα ίδια, αλλά και με διαφοροποιημένες τις συνθήκες διεξαγωγής τους εξακολουθούν να επικοινωνούν σε ένα πολυπληθές κοινό τη Μεγάλη Ευχή στην τριπλή της σύνθεση: την αφήγηση της καλής αγγελίας, τον υπερβολικό έπαινο και το μουσικό της μέλος. Και ταυτόχρονα εξακολουθούν να οραματίζονται την ευφρόσυνη ρότα του εθίμου στο μέλλον, έτσι όπως την επιθυμεί και ο λαϊκός καλαντιστής:

«Απόψε το καράβι μας χαίρεται π’ αρμενίζει
μαζί με τον παινεματή σφυρά, καλησπερίζει″

Πηγή: Ταξίδι στο παρελθόν και στο παρόν με τα «Αγιοβασιλιάτικα καραβάκια» της Χίου, Στέλλα Τσιροπινά, Φιλόλογος

Πηγή: Chios Travel Guide

Άρθρα για τη Χίο

Δημοτική Πινακοθήκη Χίου

  • Οκτ 16,2017

Οι λάτρεις των εικαστικών τεχνών μπορούν να βρουν τον παράδεισό τους στην καρδιά της πόλης, στην Πινακοθήκη Χίου. Το κτίριο της Πινακοθήκης, η ανέγερση του οποίου ξεκίνησε το 1939 και ολοκληρώθηκε το 1954, κατασκευάστηκε από... διαβάστε περισσότερα

Λαογραφικό Μουσείο Αργέντη...

  • Οκτ 16,2017

Το Λαογραφικό Μουσείο και η Πινακοθήκη που στεγάζονται στο κτίριο της Βιβλιοθήκης Κοραή προέρχονται βασικά από τις προσωπικές συλλογές του Φιλίππου Παντ. Αργέντη. Το 1932, ο Φίλιππος Αργέντης ίδρυσε το Σύλλογο "Αργέντη"... διαβάστε περισσότερα

Ναυτικό Μουσείο Οινουσσών

  • Οκτ 16,2017

Το Ναυτικό Μουσείο βρίσκεται στο κέντρο του λιμανιού, επί της παραλιακής οδού, πολύ κοντά στο σημείο προσέγγισης του πλοίου. Σε μικρή απόσταση βρίσκεται το Δημαρχείο, τα σχολεία, η τράπεζα, το ταχυδρομείο, το Λιμεναρχείο... διαβάστε περισσότερα

Ναυτικό Μουσείο Χίου

  • Οκτ 11,2017

Το Ναυτικό Μουσείο Χίου αποτελεί την υλοποίηση ενός παλαιού ονείρου των ιδρυτών του -όλων τους συντελεστών του Χιώτικου ναυτικού θαύματος- ν' αποκτήσει η σύγχρονη ελληνική ναυτοσύνη, σ' ένα από τα πιο μεγάλα κέντρα της, τη... διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινό Μουσείο Χίου...

  • Οκτ 11,2017

Η μόνιμη έκθεση του Βυζαντινού Μουσείου Χίου φιλοξενείται στο οθωμανικό τέμενος Μετζιτιέ Τζαμί, των μέσων του 19ου αιώνα, η αναστήλωση του οποίου υλοποιήθηκε εντός του Γ΄ Κ.Π.Σ., με χρηματοδότηση του Περιφερειακού Επιχειρησιακού... διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογικό Μουσείο Χίου

  • Οκτ 11,2017

Το Αρχαιολογικό Μουσείο της Χίου, ως κτίριο, αποτελεί αντιπροσωπευτικό δείγμα της αρχιτεκτονικής του '60 (εμφανές μπετόν και υαλοπίνακες στους τοίχους), που συνδυάζει το τοπικό στοιχείο της Θυμιανούσικης πέτρας. Μετά την... διαβάστε περισσότερα

Comments are closed.