Ποσειδών

Ο Ποσειδώνας έχει υμνηθεί από τους Ορφικούς σαν ο «γαιήοχος» και «κυανοχαίτης» θεός που «κατέχει τη γη» και έχει «γαλανή χαίτη» (κατέχει και τη θάλασσα). Είναι ο θεός που «κατοικεί στα θεμέλια του πόντου» και με την χάλκινη τρίαινά του σείει τη γη και φέρνει τους σεισμούς και τα κύματα. Είναι ο «σαλευτής της γης» του Ομήρου.
Ο Ποσειδώνας ήταν γιος του Κρόνου και της Ρέας και, εκτός των άλλων θεών και θεαινών, αδελφός του Δία και, όταν δεν κατοικούσε στον Όλυμπο, κατέβαινε στο παλάτι του, στα βάθη της θάλασσας, όπου ζούσε με τη γυναίκα του, τη Νηρηίδα Αμφιτρίτη. Κατά μια εκδοχή μεγάλωσε στη Ρόδο όπου, μετά την ένωσή του με την Αλία, αδελφή των Τελχινών, γεννήθηκαν έξι γιοι και μια κόρη, η Ρόδη, που έδωσε το όνομά της στο νησί. Ήταν πατέρας ακόμα του Θησέα, αλλά και του Προκρούστη και του Σκίρωνα και των γιγάντων: των δίδυμων Ώτου και Εφιάλτη (από την ένωσή του με την Ιφιμέδεια, κόρη του βασιλιά της Θεσσαλίας), του Τιτυού (από την Ελαρά, κόρη του Ορχομενού και του Ωρίωνα (από την Ευρυάλη, κόρη του Μίνωα). Θεωρούνταν ακόμα εξημερωτής του πρώτου αλόγου αλλά και γεννήτορας του μυθικού αλόγου Πήγασου, από την ένωσή του με τη Μέδουσα.
Σύμβολά του, το ψάρι και κυρίως το δελφίνι και το άλογο, εξ’ ου και «Ίππιος» Ποσειδών . Το άλογο είναι τα ζώα που σείουν με τα πόδια τους την γη. Είναι φανερό ότι τα πόδια ανήκουν στην επικράτεια του Θεού εφόσον ο Σωκράτης λέγει στον «Κρατύλο» ότι ο Ποσειδών είναι «ποσίδεσμος», δηλαδή δένει τα πόδια των θνητών για να μην χρησιμοποιούν την λογική αλλά μόνο το συναίσθημα, του οποίου ο ίδιος είναι ο Άρχων. Σε όλες δε τις γιορτές προς τιμήν του περιλαμβάνονταν ιπποδρομίες. Ο Ποσειδώνας έγινε ο προστάτης των ναυτικών, στον οποίο θυσίαζαν πριν από κάθε ταξίδι ή κατά τη διάρκεια, όταν ο Θεός «θύμωνε», για να τον εξευμενίσουν.
Ο Ποσειδών συμβολίζει την αέναη κίνηση και τη ρευστότητα –όπως ακριβώς είναι η φύση του υγρού στοιχείου και κατ’ επέκταση τον κόσμο των συναισθημάτων. Και αυτό γιατί τα συναισθήματά μας δεν βρίσκονται ποτέ σε μια μόνιμη κατάσταση αλλά μεταβάλλονται ανάλογα με τις συνθήκες και το περιβάλλον. Δεν είναι τυχαίο ότι οι ψυχικές νόσοι αποδίδονταν στον μεγάλο αυτό Θεό που κινεί τα ανθρώπινα συναισθήματα με την τρίαινά του όπως τα ύδατα των ωκεανών.
Σύμφωνα με τον Παυσανία, ο Ποσειδών ήταν ένας από τους επιστάτες του χρησμού στους Δελφούς προτού να τους αναλάβει ο Ολύμπιος Απόλλωνας. Απόλλωνας και Ποσειδών λειτούργησαν στενά σε πολλά σημεία: στην αποίκιση, παραδείγματος χάριν. Ο Δελφικός Απόλλωνας παρείχε την έγκριση την εγκατάσταση ανθρώπων σε αποικίες, ενώ ο Ποσειδών πέρα από τους αποίκους βοήθησε δίνοντάς τους το εξαγνιστικό ύδωρ για τη θυσία που αφορούσε την ίδρυση της αποικίας. Η Ανάβασις του Ξενοφώντα περιγράφει μια ομάδα στρατιωτών στο 400-399 π.Χ τραγουδώντας στον Ποσειδώνα έναν παιάνα, ένα είδος ύμνου που τραγουδιέται κανονικά για τον Απόλλωνα.

1. Ναός Ποσειδώνα, Σούνιο
2. Ιερό Ποσειδώνος στην Καλαυρεία Πόρου
3. Ιερό Ποσειδώνος Ακοβίτικα, Μεσσηνία
4. Λατρεία του Ποσειδώνα στο Ερέχθειο της Ακρόπολης των Αθηνών
5. Ναός του Ποσειδώνα, Ποσείδι, Χαλκιδική
6. Ναός του Ποσειδώνα, Ισθμία
7. Το Ιερό του Ίππιου Ποσειδώνα στη Μαντινεία
8. Ιερό Ποσειδώνα στα Κιόνια Τήνου

Comments are closed.