Ήρα

Η Ήρα, η «αερόμορφη» και η «βασίλισσα των πάντων», όπως λέει ο Ορφικός ύμνος, ήταν κόρη του Κρόνου και της Ρέας, η οποία αργότερα έγινε η «μακαρία» σύζυγος του Δία. Σύμφωνα με τον Όμηρο, η θεά ανατράφηκε από τον Ωκεανό και την Τηθύ (άλλοι ισχυρίζονταν ότι την είχε αναθρέψει ο Τήμενος, γιος του Πελασγού, ή οι Ώρες). Σαν θεά που ήταν, «συγκερασμένη με τον σεβαστό αέρα», όπως την τραγούδησε ο ποιητής, γεννήθηκε σε πολλούς τόπους: στη Σάμο, στο Άργος, στην Εύβοια και στην αρκαδική Στύμφαλο. Στη Σάμο γιόρταζαν προς τιμήν της, κάθε χρόνο, τα «Τόναια» ή «Τόνεια», όπου μετέφεραν στην παραλία το λατρευτικό της είδωλο, που έστεκε στον πάντα ανοιχτό ναό της, το καθάριζαν και το τοποθετούσαν μπροστά του ένα γλύκισμα, μιας και, όπως μας λέει ο ποιητής των Ορφικών, η θεά, «με αέρινες ορμητικές κινήσεις λουζόταν εις τα νερά». Όσοι μετείχαν στην γιορτή φορούσαν στεφάνια από λυγαριά και δάφνη. Άλλα φυτά με τα οποία συνδεόταν η θεά, ήταν η αχλαδιά γιατί με το ξύλο της είχε κατασκευαστεί το λατρευτικό της άγαλμα στο Ηραίο του Άργους, το ελίχρυσο, το ρόδι και ο κρίνος. Σύμβολό της ήταν το παγώνι.

Η Ήρα, επί τριακόσια χρόνια, διατηρούσε δεσμό με τον Δία, σε μια απόκρυφη γωνιά του Κιθαιρώνα, κρυφά από τους γονείς τους. Ο Δίας είχε τρυπώσει στην αγκαλιά της με την μορφή κούκου, για να προστατευτεί από την βροχή. Ο ποιητής Καλλίμαχος αναφέρει ότι συνευρέθηκαν κρυφά, για πρώτη φορά, οι θεοί στη Σάμο, ενώ για άλλους, ο γάμος τους είχε γίνει φανερά στον Ωκεανό.

1. Ναός της Ήρας στην Ολυμπία
2. Ναός της Ήρας, Μαντίνεια
3. Ηραίον, Άργος
4. Ηραίο στη Σάμο, αρχαίο Πυθαγόρειο
5. Αρχαιολογικός Χώρος Ηραίου, Περαχώρα (Λουτράκι)
6. Ναός της Ήρας, Δήλος
7. Ναός της Ήρας, Κέρκυρα
διαβάστε περισσότερα

Απόλλωνας

Ο αιώνιος έφηβος «Χρυσοκόμης» Απόλλων, κύριος της Μαντικής, του Φωτός και της Μουσικής, θεός «παιήων» που με το άγγιγμα του χεριού του και το θεραπευτικό, εξαγνιστικό του φως θεράπευε θεούς. Η λατρεία του μοιράστηκε ανάμεσα σε δύο βασικές πλευρές του: τη μαντική-θεραπευτική και την ηλιακή-φωτεινή, διαφορετικές ανάμεσά τους, αλλά και αλληλοσυμπληρούμενες. Στη μια, πιο ιωνική, τιμάται ως «Φοίβος» (ο με Διαύγεια και Φως), με κέντρο τη νήσο Δήλο, αλλά η επίκλησή του «Δήλιος» σημαίνει και τον θεό που «δήλα και ορατά τα πάντα», αλλά και «τα πάντα ορά». Στην άλλη, την πιο δωρική, τιμάται ως μάντις-θεός, καθοδηγητής, προστάτης των ανθρώπων και ενίοτε τιμωρός, θεραπευτής και θανατηφόρος. Δύο ήταν και τα πιο σημαντικά γεγονότα της ζωής του: η γέννησή του στη Δήλο και η μάχη του με τον Πύθωνα για την κατοχή του μαντείου των Δελφών.
Η Δήλος ήταν ο ιερός τόπος, ο οποίος πριν γίνει Δήλος (ορατή), ήταν ένας πλωτός, περιπλανώμενος βράχος που ονομαζόταν Ορτυγία ή Άδηλος (αόρατη). Όταν η Λητώ, έγκυος έψαχνε να βρει τόπο να γεννήσει, μακρυά από την οργή της Ήρας, ο Δίας έκανε έκκληση στον Ποσειδώνα, να τους βοηθήσει να βρουν ένα μέρος κάπου στη θάλασσα. Ο Ποσειδώνας τότε πήρε την Άδηλο, την αγκυροβόλησε στη θάλασσα, με τέσσερις στήλες διαμαντένιων αλυσίδων και τον ονόμασε Δήλο (ορατό). Και έτσι, η Λητώ κατάφερε, χωρίς βοήθεια, να γεννήσει την Άρτεμη πρώτα, πλάι από το φοινικόδεντρο της Ιερής Λίμνης. Εννέα ημέρες αργότερα, η Άρτεμις, θεϊκό βρέφος εννέα ημερών, βοήθησε τη μητέρα της να γεννήσει τον Απόλλωνα. Από τη στιγμή εκείνη και μετά, η Δήλος λούζεται στο φως. Μόλις γεννήθηκε ο Απόλλων, η αρχέγονη μάντισσα Θέμις έσταξε στο στόμα του μερικές σταγόνες νέκταρ και λίγη αμβροσία και έτσι έγινε το θαύμα: το βρέφος άρχισε να μεγαλώνει απότομα, τα σπάργανα σκίστηκαν και έπεσαν από το σώμα του. Οι θεές θαμπωμένες από την ομορφιά του, τον καμάρωναν να κάνει βόλτες πάνω στο νησί. Αμέσως ο Απόλλωνας έτρεξε στον Όλυμπο για να πάρει την ευχή του πατέρα του. Τα δώρα του Δία ήταν πολλά: μια ολόχρυση μίτρα –σύμβολο δύναμης- στολισμένη με ρουμπίνια και σμαράγδια, μια λύρα που μάγευε θεούς και ανθρώπους με τους ήχους της και ένα άρμα ζεμένο με εφτά ολόλευκους κύκνους που μετέφεραν το θεό σε όποιο σημείο της γης ή του ουρανού επιθυμούσε.
Το δεύτερο σημαντικό γεγονός στη ζωή του ήταν ο αγώνας του με τον δράκοντα Πύθωνα. Ο Πύθωνας καταγόταν από τη Γαία, ήταν το «γας πελώριον τέρας» (Ευριπίδης), το οποίο έσπερνε την καταστροφή και τον θάνατο στους Δελφούς. Η Λητώ και οι Νύμφες παρακολούθησαν τον αγώνα του Απόλλωνα με το θηρίο, ενθαρρύνοντας τον θεό και ψάλλοντας έπειτα ύμνους και παιάνες για να γιορτάσουν ένδοξα τη νίκη του. Από το περιστατικό της εξόντωσης του Πύθωνα προέρχονται οι ονομασίες της Απολλώνιας γιορτής «Πύθια» και της ιέρειας του μαντείου «Πυθία». Ο Απόλλων είναι ο πρώτος Έλληνας Θεός που γνωρίζει στους ανθρώπους την Εξιλέωση, δηλαδή τον εξαγνισμό και την κάθαρση –καθαρθείς και αυτός ο ίδιος από τον φόνο του Πύθωνος- χαρίζοντας τους έτσι τη δυνατότητα Συγχώρεσης και διδάσκοντάς τους ότι ακόμη και οι Θεοί υπακούουν στους Νόμους του Σύμπαντος.
Ο Απόλλωνας παρέδωσε στο γένος των ανθρώπων την Ευνομία, την οποία παρέλαβε από τα χέρια του Διός και έγινε ένα με την Αρμονία –ο κατεξοχήν Πυθαγόρειος θεός- και το Κάλλος. Ό,τι φωτίζεται δονείται ως τμήμα της Συμπαντικής Μουσικής και ο Απόλλων την υπηρέτησε με πάθος, όπως και την κάθε είδους εικαστική δημιουργία ως θεός «Κιθαρωδός» και «Μουσαγέτης».
Μόνιμες συνοδοί του οι Μούσες και Ιερά σύμβολά του η δάφνη, ο Τρίποδας, η Λύρα (Κιθάρα), και το τόξο. Ιερά ζώα του ο λύκος (που από την 4η χιλιετία π.χ. εμφανίζεται στη θρησκευτική εικονιστική ως προστατευτικό και φωτοφόρο σύμβολο), ο κύκνος, το κοράκι (σύμβολο της Προφητικής).

1. Ναός Απόλλωνα Ζωστήρα Βουλιαγμένη (Αττική)
2. Το ιερό του Απόλλωνα στο Δαφνί (Αττική)
3. Ναός του Απόλλωνος «Πατρώου» Αγορά, Αθηνών
4. Ναός Απόλλωνα στην Αίγινα
5. Ιερό Απόλλωνος «Πτώου» στο Ακραίφνιο (Βοιωτία)
6. Ναός Επικούριου Απόλλωνος στις Βάσσες (Πελοπόννησος)
7. Ναός Απόλλωνα στους Δελφούς (Φωκίδα)
8. Ναός του Απόλλωνα Κόρινθος (Πελοπόννησος)
9. Ιερό Απόλλωνα Μαλεάτα (Πελοπόννησος)
10. Ιερό Απόλλωνα Αμυκλαίου Σπάρτης (Πελοπόννησος)
11. Ιερό του Απόλλωνος Δειραδιώτη ή Πυθίου στο Άργος (Πελοπόννησος)
12. Ιερό Ελαφηβόλου Αρτέμιδος & Απόλλωνος Αβών / Μαντείο του Απόλλωνα (Φωκίδα)
13. Ναός Δαφνηφόρου Απόλλωνα στην Ερέτρια (Εύβοια)
14. Οι Ναοί του Απόλλωνα στη Δήλο (Κυκλάδες)
15. Ιερό του Απόλλωνα και της Δήμητρας στο Γύρουλα Σαγκρίου Νάξος (Κυκλάδες)
16. Ναός του Απόλλωνα («Πορτάρα») Νάξου (Κυκλάδες)
17. Ναός Απόλλωνα «Ναπαίου» στην Κλοπεδή Λέσβου (Ανατολικό Αιγαίο)
18. Ιερό Δηλίου Απόλλωνα Καλύμνου (Δωδεκάνησα)
19. Αρχαϊκός Ναός Απόλλωνα Μητρόπολης (Θεσσαλία)
20. Ιερό Πύθιου Απόλλωνα Γόρτυνα (Κρήτη)
22. Ναός Απόλλωνα στην Αρχαία Ζώνη, Θράκη
23. Ιερό του Απόλλωνα στο Δεσποτικό (Κυκλάδες)
24. Ναός Απόλλωνα Ήλιου, Άθως
διαβάστε περισσότερα

Δίας

Ο Δίας ή Ζευς σύμφωνα με την αρχαία ελληνική θεογονία είναι ο «Πατέρας των θεών και των ανθρώπων» που κυβερνά τους Θεούς του Ολύμπου. Αυτός είναι ο θεός του ουρανού και του κεραυνού στην ελληνική μυθολογία. Είναι το νεότερο παιδί του Κρόνου και της Ρέας. Στις περισσότερες παραδόσεις είναι παντρεμένος με την Ήρα, αν και στο μαντείο της Δωδώνης, σύζυγος του αναφέρεται η Διώνη. Ήταν ο δυνατότερος και σπουδαιότερος όλων των μυθολογικών όντων και θεών.

Ο Κρόνος απέκτησε πολλά παιδιά από τη Ρέα: την Εστία, την Δήμητρα, την Ήρα, τον Άδη και τον Ποσειδώνα, αλλά τα κατάπιε όλα τη στιγμή που γεννήθηκαν, αφού είχε μάθει από τη Γαία και τον Ουρανό ότι ο γιος του θα τον ανατρέψει, όπως ο ίδιος είχε ανατρέψει τον δικό του πατέρα. Όταν ο Δίας ήταν έτοιμος να γεννηθεί, η Ρέα ζήτησε από τη Γαία να επινοήσει ένα σχέδιο για να τον σώσει, έτσι ώστε ο Κρόνος να τιμωρηθεί για τις πράξεις του ενάντια στον πατέρα του Ουρανό και τα παιδιά του. Η Ρέα γέννησε το Δία στο Δικταίο Άντρο της Κρήτης, παραδίδοντας στον Κρόνο μια πέτρα τυλιγμένη στα σπάργανα, την οποία κατάπιε.

Ο Δίας μετά την ενηλικίωση του ανάγκασε τον Κρόνο να ξεράσει πρώτα την πέτρα και στη συνέχεια τα αδέλφια του, με την αντίστροφη σειρά της κατάποσης. Μαζί με τα αδέλφια του, με τους Γίγαντες, τους Κύκλωπες και τους Εκατόγχειρες ανέτρεψε τον Κρόνο και τους άλλους Τιτάνες στον αγώνα που ονομάστηκε Τιτανομαχία.


1. Ιερό Διός (Αγία Μαρίνα) Λόφος Νυμφών, ΑΘΗΝΑ
2. Ιερό Σπήλαιο Διός, Βόρεια Κλιτύς Ακροπόλεως, ΑΘΗΝΑ
3. Ιερό Διός Πολιέως, Ακρόπολη, ΑΘΗΝΑ
4. Ιερό Ολυμπίου Διός, ΑΘΗΝΑ
5. Ιερό Διός Σωτήρος και Αθηνάς Σωτείρας, ΠΕΙΡΑΙΑΣ
6. Ιερό Ελλανίου Διός, ΑΙΓΙΝΑ
7. Ιερό Ομβρίου Διός, ΚΟΡΩΠΙ
8. Ιερό Διός, ΝΕΜΕΑ
9. Ναός Διός, ΟΛΥΜΠΙΑ
10. Ναός Διός και Οχυρό, ΙΘΩΜΗ
11. Λύκαιος Διός, ΑΡΚΑΔΙΑ
12. Ναός Αρείου Διός, ΙΩΑΝΝΙΝΑ
13. Τέμενος Διός, ΔΙΟΝ
14. Ναός Αταβυρίου Διός, ΡΟΔΟΣ
15. Ιερό Μέσσου, ΛΕΣΒΟΣ
16. Ιερό Άμμωνος Δία, Διονύσου και Ασκληπιού, ΚΑΣΣΑΝΔΡΑ
17. Ιερό Διός, ΝΑΞΟΣ
18. Ιδαίον Άντρον, ΚΡΗΤΗ
διαβάστε περισσότερα

Αθηνά

Το πιο γνωστό επίθετο της Αθηνάς είναι Παλλάδα. Άλλα γνωστά και συνήθη επίθετα της θεάς είναι «Πρόμαχος-Σώτειρα» και «Εργάνη».
Σαν Εργάνη η Αθηνά είναι η εφευρέτρια όλων των τεχνών και βοήθησε τους ανθρώπους στον εκπολιτισμό τους. Η παρουσία της ήταν απαραίτητη σ’ όλα τα μεγάλα έργα. Συνέβαλε στην κατασκευή της Αργούς και άλλων πλοίων, όπως το πλοίο του Τηλέμαχου. Καθοδήγησε την κατασκευή του Δούρειου Ίππου, δίδαξε την ύφανση στην Πανδώρα και γενικά στους ανθρώπους, χάρισε την ελιά και την καλλιέργεια της στους Αθηναίους και φυσικά σ’ όλο τον κόσμο. Δίδαξε τον πυρρίχιο στους Κουρήτες και τη γλυπτική στην ανθρωπότητα φτιάχνοντας το πρώτο άγαλμα, το παλλάδιο. Αναδείχτηκε σε κύρια θεότητα της ειρήνης και του πολιτισμού.

Στα ομηρικά Έπη η Πρόμαχος-Σώτειρα Αθηνά είναι με το μέρος των Ελλήνων. Σε καιρούς ακόμα παλιότερους, βοήθησε τον Ηρακλή στο δύσκολο έργο του, να απαλλάξει την ανθρωπότητα από διάφορα δεινά αλλά και να τραυματίσει το θεό του πολέμου. Βοήθησε το Δία και τους άλλους θεούς στον αγώνα τους κατά των Γιγάντων και θάβει το φοβερό Εγκέλαδο εκσφενδονίζοντας του τη Σικελία ολόκληρη.

1. Αθηνά Νίκη, Ιερός Βράχος Ακρόπολης, Αθήνα
2. Παρθενώνας, Αθήνα
3. Το Ερέχθειο, Ακρόπολη, Αθήνα
4. Αρχαίος Ναός της Αθηνάς, Ακρόπολη, Αθήνα
5. Ιερό Τέμενος Αθηνάς Σουνιάδος, Σούνιο
6. Ναός της Αλέας Αθηνάς, Τεγέα
7. Θόλος Αθηνάς Προναίας, Δελφοί
8. Ναός της Αφαίας, Αίγινα
9. Ιερό Παλληνίδος Αθηνάς, Γέρακας Αττικής
10. Ιερό Λινδίας Αθηνάς, Ρόδος
11. Ναός της Αθηνάς και του Διός Σωτήρος Φιγάλειας
12. Ναός Αθηνάς Αλίφειρα, Αρκαδία
13. Ναός Αθηνάς Κραναίας, Λοκρίδα
διαβάστε περισσότερα

Άρτεμις

Η Άρτεμις ήταν της Λητούς η σεμνή και άγρια θυγατέρα, του Διός το αδάμαστο τέκνο και η δίδυμη αδερφή του Απόλλωνα, βασίλισσα των βουνών και των δασών, θεά του κυνηγιού, προστάτιδα του τοκετού και των ζώων. «Νυκτερόφοιτος», Θεά δαδούχος που την νύκτα τρέχει στις πιο ψηλές απάτητες βουνοκορφές παρέα με τον Άνεμο.

Η γέννηση της θεάς, όπως και του αδελφού της, έγινε η αιτία της εμφάνισης της Δήλου στο Αιγαίο, για να γεννηθούν εδώ, οι δύο θεοί του Φωτός: ο Απόλλων, θεός του φωτός της ημέρας και η Άρτεμης, θεά του φωτός της νύχτας. Ένας τόπος ιερός, με καθορισμένη θέση στην Ελληνική Μυθολογία, δεδομένου ότι πριν γίνει Δήλος (ορατή), ήταν ένας πλωτός, περιπλανώμενος βράχος που ονομαζόταν Ορτυγία ή Άδηλος (αόρατη). Όταν η Λητώ, έγκυος έψαχνε να βρει τόπο να γεννήσει, μακρυά από την οργή της Ήρας, ο Δίας έκανε έκκληση στον αδελφό του, τον Ποσειδώνα, να τους βοηθήσει να βρουν ένα μέρος κάπου στη θάλασσα. Ο Ποσειδώνας τότε πήρε τον αόρατο πλωτό βράχο Άδηλο και τον αγκυροβόλησε στη θάλασσα, με τέσσερις στήλες διαμαντένιων αλυσίδων και τον ονόμασε Δήλο (ορατό). Και έτσι, η Λητώ πήγε στην Ιερή Λίμνη, στο κέντρο της οποίας βρισκόταν ένα φοινικόδεντρο. Εκεί, και χωρίς βοήθεια, καθώς η Ήρα είχε απαγορεύσει στην μαία-θεά Ειλείθυια να την βοηθήσει, γέννησε. Το πρώτο μωρό ήταν η Άρτεμις και, εννέα ημέρες αργότερα, γέννησε τον Απόλλωνα. Η Άρτεμις, θεϊκό βρέφος εννέα ημερών, βοήθησε τη μητέρα της να γεννήσει τον αδερφό της. Από τη στιγμή εκείνη και μετά, η Δήλος έγινε τόπος ιερός, παραμένοντας για πάντα λουσμένος στο φως του Απόλλωνα.

Ο χαρακτήρας της Αρτέμιδος ήταν πολύ ιδιαίτερος. Βρέφος ακόμη, ταυτίζεται με την μαία-θεά Ειλείθυια και γίνεται προστάτρια των τοκετών. Από παιδί ήξερε τι ήθελε, σταθερό και άκαμπτο στις αποφάσεις του. Ο Δίας τη θαύμαζε για την επιμονή της και την ευστροφία της, της είχε αδυναμία και της έκανε όλα τα χατίρια. Από τα πρώτα πράγματα που του ζήτησε η Άρτεμις, σαν δώρο, ήταν η αιώνια αγνότητα και παρθενία. Ήταν θεά αμείλικτη που ποτέ σχεδόν δε συγχωρούσε. Η αδυσώπητη οργή της ήταν έτοιμη να ξεσπάσει, ανά πάσα στιγμή, απέναντι στον παραβάτη των αυστηρών της κανόνων. Ήταν θεά δραστήρια, σκληρή και αεικίνητη, συνειδητοποιημένη, ώριμη κι αποφασιστική. Ήταν η «Πότνια Θηρών» (Δέσποινα των ζώων) και «Αγροτέρη» του Ομήρου, με καθολική κυριαρχία στη φύση: ήμερα και άγρια ζώα, ψάρια και πουλιά ήταν όλα τους κάτω από την προστασία της.

Ως «Θεά της Σελήνης» των Ορφικών ύμνων, συσχετίστηκε με τη Σελήνη, αλλά και την Εκάτη. Η Εκάτη, ως τρίμορφη και μεγάλη θεά, υπάρχει και στους τρεις κόσμους. Όταν όμως παίρνει συγκεκριμένη μορφή, σε έναν κόσμο, τότε το δεδηλωμένο μέρος αυτής γίνεται η Άρτεμις. Η δε Σελήνη εκφράζει τη συμπύκνωση των ιδεών της θεάς, όπως ο ήλιος του Απόλλωνα. Το όνομα της Σελήνης δηλώνει το σέλας, το φως, όχι το άπλετο φως του πρωινού αλλά τον ηδύ φωτισμό που συντροφεύει την Νύκτα αλλά και τη «νυκτερόφοιτη» θεά Άρτεμη. Είναι μια βαθειά συγγένεια που συνδέει τις δύο, διαφορετικές μεταξύ τους, θεές. Και οι δύο εμφανίζονται  στις αναπαραστάσεις να κρατούν αναμμένη την δάδα τους. Ο Απόλλων ως αρσενική ενέργεια  έχει το φως η Άρτεμις ως θηλυκή ενέργεια δέχεται το φως του Ηλίου, γι΄αυτό  παρομοιάζεται με την Σελήνη. Η Άρτεμις ενσωμάτωσε, επίσης, πανάρχαιες θεότητες όπως τη Βριτομάρτυ της Αίγινας, τη Δίκτυννα, την Καλλιστώ της Αρκαδίας, τη Λαφρία της Καλυδώνας, μεταξύ άλλων.

Τα σύμβολα της Αρτέμιδος ήταν πολλά και ποικίλα. Ξεκινούσαν από ζώα και φυτά και κατέληγαν σε όπλα. Τα βασικά της σύμβολα το τόξο, η ημισέληνος και το ελάφι.

1. Ναός της Αρτέμιδος στο Ιερό του Ασκληπιού στην Επίδαυρο (Πελοπόννησος)
2. Ιερό Αρτέμιδος «Αυλιδείας» στην Αυλίδα (Βοιωτία)
3. Ιερό Αρτέμιδος «Ορθίας» στη Σπάρτη (Πελοπόννησος)
4. Αρχαίος Ναός της Αρτέμιδος στο Γκορτσούλι Μαντινείας (Πελοπόννησος)
5. Ιερό Αρτέμιδος στην Ιθώμη (Πελοπόννησος)
6. Ιερό Αρτέμιδος «Λαφρίας» στην Καλυδώνα (Αιτωλοακαρνανία)
7. Ναός Αρτέμιδος Αγίων Θεοδώρων Κέρκυρα
8. Ιερό Αρτέμιδος στον Αυλώνα Μύρινας Λήμνου
9. Ναός Αρτέμιδος «Βραυρωνείας» στη Βραυρώνα (Αττική)
10. Ιερό Αρτέμιδος «Αγροτέρας» στο Μετς (Αθήνα)
11. Ιερό Αρτέμιδος «Ταυροπόλου» στη Λούτσα (Αττική)
12. Ιερό Αρτέμιδας «Προσηώας» στην Εύβοια
13. Ναός Αρτέμιδος «Ορθασίας» Βάσσες (Πελοπόννησος)
14. Ιερό Αρτέμιδος «Ημέρας» Λουσών Αχαΐας (Πελοπόννησος)
διαβάστε περισσότερα

Ποσειδών

Ο Ποσειδώνας έχει υμνηθεί από τους Ορφικούς σαν ο «γαιήοχος» και «κυανοχαίτης» θεός που «κατέχει τη γη» και έχει «γαλανή χαίτη» (κατέχει και τη θάλασσα). Είναι ο θεός που «κατοικεί στα θεμέλια του πόντου» και με την χάλκινη τρίαινά του σείει τη γη και φέρνει τους σεισμούς και τα κύματα. Είναι ο «σαλευτής της γης» του Ομήρου.
Ο Ποσειδώνας ήταν γιος του Κρόνου και της Ρέας και, εκτός των άλλων θεών και θεαινών, αδελφός του Δία και, όταν δεν κατοικούσε στον Όλυμπο, κατέβαινε στο παλάτι του, στα βάθη της θάλασσας, όπου ζούσε με τη γυναίκα του, τη Νηρηίδα Αμφιτρίτη. Κατά μια εκδοχή μεγάλωσε στη Ρόδο όπου, μετά την ένωσή του με την Αλία, αδελφή των Τελχινών, γεννήθηκαν έξι γιοι και μια κόρη, η Ρόδη, που έδωσε το όνομά της στο νησί. Ήταν πατέρας ακόμα του Θησέα, αλλά και του Προκρούστη και του Σκίρωνα και των γιγάντων: των δίδυμων Ώτου και Εφιάλτη (από την ένωσή του με την Ιφιμέδεια, κόρη του βασιλιά της Θεσσαλίας), του Τιτυού (από την Ελαρά, κόρη του Ορχομενού και του Ωρίωνα (από την Ευρυάλη, κόρη του Μίνωα). Θεωρούνταν ακόμα εξημερωτής του πρώτου αλόγου αλλά και γεννήτορας του μυθικού αλόγου Πήγασου, από την ένωσή του με τη Μέδουσα.
Σύμβολά του, το ψάρι και κυρίως το δελφίνι και το άλογο, εξ’ ου και «Ίππιος» Ποσειδών . Το άλογο είναι τα ζώα που σείουν με τα πόδια τους την γη. Είναι φανερό ότι τα πόδια ανήκουν στην επικράτεια του Θεού εφόσον ο Σωκράτης λέγει στον «Κρατύλο» ότι ο Ποσειδών είναι «ποσίδεσμος», δηλαδή δένει τα πόδια των θνητών για να μην χρησιμοποιούν την λογική αλλά μόνο το συναίσθημα, του οποίου ο ίδιος είναι ο Άρχων. Σε όλες δε τις γιορτές προς τιμήν του περιλαμβάνονταν ιπποδρομίες. Ο Ποσειδώνας έγινε ο προστάτης των ναυτικών, στον οποίο θυσίαζαν πριν από κάθε ταξίδι ή κατά τη διάρκεια, όταν ο Θεός «θύμωνε», για να τον εξευμενίσουν.
Ο Ποσειδών συμβολίζει την αέναη κίνηση και τη ρευστότητα –όπως ακριβώς είναι η φύση του υγρού στοιχείου και κατ’ επέκταση τον κόσμο των συναισθημάτων. Και αυτό γιατί τα συναισθήματά μας δεν βρίσκονται ποτέ σε μια μόνιμη κατάσταση αλλά μεταβάλλονται ανάλογα με τις συνθήκες και το περιβάλλον. Δεν είναι τυχαίο ότι οι ψυχικές νόσοι αποδίδονταν στον μεγάλο αυτό Θεό που κινεί τα ανθρώπινα συναισθήματα με την τρίαινά του όπως τα ύδατα των ωκεανών.
Σύμφωνα με τον Παυσανία, ο Ποσειδών ήταν ένας από τους επιστάτες του χρησμού στους Δελφούς προτού να τους αναλάβει ο Ολύμπιος Απόλλωνας. Απόλλωνας και Ποσειδών λειτούργησαν στενά σε πολλά σημεία: στην αποίκιση, παραδείγματος χάριν. Ο Δελφικός Απόλλωνας παρείχε την έγκριση την εγκατάσταση ανθρώπων σε αποικίες, ενώ ο Ποσειδών πέρα από τους αποίκους βοήθησε δίνοντάς τους το εξαγνιστικό ύδωρ για τη θυσία που αφορούσε την ίδρυση της αποικίας. Η Ανάβασις του Ξενοφώντα περιγράφει μια ομάδα στρατιωτών στο 400-399 π.Χ τραγουδώντας στον Ποσειδώνα έναν παιάνα, ένα είδος ύμνου που τραγουδιέται κανονικά για τον Απόλλωνα.

1. Ναός Ποσειδώνα, Σούνιο
2. Ιερό Ποσειδώνος στην Καλαυρεία Πόρου
3. Ιερό Ποσειδώνος Ακοβίτικα, Μεσσηνία
4. Λατρεία του Ποσειδώνα στο Ερέχθειο της Ακρόπολης των Αθηνών
5. Ναός του Ποσειδώνα, Ποσείδι, Χαλκιδική
6. Ναός του Ποσειδώνα, Ισθμία
7. Το Ιερό του Ίππιου Ποσειδώνα στη Μαντινεία
8. Ιερό Ποσειδώνα στα Κιόνια Τήνου
διαβάστε περισσότερα

Δήμητρα

Η Δήμητρα (Δημήτηρ στην αρχαία ελληνική), ήταν η ιδεατή ανθρωπόμορφη θεότητα της καλλιέργειας δηλαδή της γεωργίας, αλλά και της ελεύθερης βλάστησης, του εδάφους και της γονιμότητας αυτού συνέπεια των οποίων ήταν να θεωρείται και προστάτιδα του γάμου και της μητρότητας των ανθρώπων.
Η Δήμητρα και η κόρη της Περσεφόνη ήταν οι κεντρικοί χαρακτήρες στα Ελευσίνια μυστήρια.
Η μεγαλύτερη γιορτή που γινόταν προς τιμήν της Δήμητρας ήταν τα Θεσμοφόρια, το μήνα Πυανεψιώνα, δηλαδή μέσα Σεπτεμβρίου με μέσα Οκτωβρίου, την εποχή της σποράς. Τελούντο σε όλη την Ελλάδα και ήταν γιορτή που συμμετείχαν μόνο παντρεμένες γυναίκες. Όσο διαρκούσαν τα Θεσμοφόρια οι γυναίκες απείχαν από σαρκικές απολαύσεις, νήστευαν και αντάλλασσαν μεταξύ τους άσεμνα αστεία, πιθανώς προς τιμήν των αστείων της Ιάμβης που έκανε τη Δήμητρα να γελάσει. Η γιορτή ολοκληρωνόταν με τα Καλλιγένεια όπου οι γυναίκες γλεντούσαν. Από τη γιορτή των Θεσμοφορίων αποδόθηκαν στη Δήμητρα τα ονόματα Θεσμοφόρος και Καλλιγένεια.
Σύμβολα της Δήμητρας ήταν οι γερανοί, το στάχυ, ο νάρκισσος, η μυρτιά και ο κρόκος. Οι μέλισσες θεωρούντο ιέρειες της και στις θυσίες προς τιμήν της προσέφεραν ταύρους, μοσχάρια και μέλι.
Πριν το όργωμα οι αγρότες θυσίαζαν στην Προηροσία Δήμητρα, στο θερισμό στην Δρεπανηφόρον, στο αλώνισμα στην Αλωάδα και την άνοιξη στη Δήμητρα Χλόην. Άλλα ονόματα που της απέδιδαν είναι Ιουλώ, Αγλαόκαρπος, Σιτώ, Πολύκαρπος, Σπερμία, Σταχυοτρόφος και Φιλόπυρος.
Εκτός από τη Βιβλιοθήκη του Απολλόδωρου σημαντικές πηγές όπου αναφέρεται η Δήμητρα είναι οι Ομηρικοί Ύμνοι που αναφέρονται σε αυτήν, ο Ησίοδος με τη Θεογονία του και ο Παυσανίας.
Το όνομά της προέρχεται από το Δη (δωρικό τύπο του Γη) και το μήτηρ και σημαίνει μητέρα γη.

1. Ιερό Δήμητρας στο Δίον
2. Ναός Δήμητρας στο Λεπρέο Κορινθίας
3. Ιερό της Δήμητρας και της Κόρης, Ελευσίνα
4. Ιερό Δήμητρας και Κόρης στην Κόρινθο
5. Αρχαίο Ιερό του Απόλλωνα και της Δήμητρας στο Γύρουλα Σαγκρίου Νάξος
6. Ιερό Δήμητρας στη Μεσσήνη
7. Ιερό Δήμητρας στη Γορτυνία
8. Ναός Δήμητρας στον Έρωχο Φωκίδας
9. Ιερό Δήμητρας στην ακρόπολη της αρχαίας Κύθνου
10. Ιερό Δήμητρας Χαμύνης στην Ολυμπία
διαβάστε περισσότερα

Αφροδίτη

Η Αφροδίτη είναι η θεά του έρωτα και της ομορφιάς της ελληνικής μυθολογίας.
Σύμφωνα με τον ομηρικό μύθο γεννήθηκε στην Πέτρα του Ρωμιού, μια ακτή της Πάφου στην Κύπρο. Σπρωγμένη από το Ζέφυρο στη θάλασσα, η θεά καλλωπίστηκε από τις θεραπαινίδες της Ώρες και μεταφέρθηκε στον Όλυμπο, όπου παρουσιάστηκε στο Δία και τους υπόλοιπους θεούς. Σύμφωνα με την εκδοχή του Ησίοδου, η Αφροδίτη γεννήθηκε στα ανοιχτά των Κυθήρων από τον αφρό που δημιούργησαν τα γεννητικά όργανα του Ουρανού πέφτοντας στη θάλασσα μετά τον ακρωτηριασμό του από τον Κρόνο. Πάλι με τη βοήθεια του Ζέφυρου ταξίδεψε μέχρι την Πάφο. Πέρασε από τα Κύθηρα και κατόπιν κατευθύνθηκε στην Κύπρο. Τα Κύθηρα θεωρούνται το νησί της Ουράνιας Αφροδίτης, όπου και υπήρχε το πρώτο ιερό της στον Ελλαδικό χώρο. Ήταν γνωστή ως Αφροδίτη η «Πάφια», ενώ ο Όμηρος στην Ιλιάδα την αναφέρει ως «Κυθέρεια θεά του έρωτα τροφός»
Ήταν σύζυγος του Ηφαίστου, αλλά περιγράφεται ως ερωμένη του Άρη, με τον οποίο φέρεται ότι απέκτησε τον Έρωτα, τον Δείμο και τον Φόβο. Με τον Ποσειδώνα έφερε στη ζωή τον Έρυκα, που έδωσε το όνομά του στο ομώνυμο βουνό της Σικελίας και τη Ρόδο, ενώ με το Διόνυσο, χάρη στη μαγική μεσολάβηση της Ήρας, γέννησε τον Πρίαπο. Γιος της θεωρείται επίσης ο Ερμαφρόδιτος, τον οποίο έφερε στη ζωή η θεά μαζί με τον Ερμή. Έκανε τον Αινεία μαζί με τον Αγχίση, τον αδελφό του Πριάμου.
Στην αρχαία Ελλάδα, ειδικά στην Σπάρτη, η Αφροδίτη λατρευόταν ως πολεμίστρια, όπως βεβαιώνεται από το επίθετο Αρεία.

1. Ιερό Ερμή και Αφροδίτης, Ηράκλειο Κρήτης
2. Ναός Άρη-Αφροδίτης, Λενικών Λασιθίου
3. Ιερό Αφροδίτης και Έρωτα, Αθήνα
4. Ναός Αφροδίτης στην Φιγάλεια
5. Ναός Αφροδίτης, Δωδώνη
διαβάστε περισσότερα

Ήφαιστος

Ο Ήφαιστος ήταν ο θεός των ηφαιστείων. Γι′ αυτό συνδέθηκε και μ’ όλες τις ηφαιστειογενείς περιοχές της Μεσογείου. Ο Ήφαιστος ήταν για τους αρχαίους Έλληνες η προσωποποίηση της φωτιάς, που τόσο βοήθησε το ανθρώπινο γένος στα πρώτα του στάδια, με τη μεσολάβηση βέβαια του Προμηθέα. Σπάνια παρουσιάζεται να χρησιμοποιεί τη φωτιά ως μέσο καταστροφικό. Συνήθως τη χρησιμοποιεί ως μέσο για την επεξεργασία πολύτιμων μετάλλων. Γι′ αυτό όλοι οι τεχνίτες και ιδιαίτερα οι σιδηρουργοί τον θεωρούσαν προστάτη τους.
Κατά μια εκδοχή ο Ήφαιστος δεν είχε πατέρα. Η Ήρα τον γέννησε μονάχη της δίχως σαρκική επαφή και ως αντίκρισμα και αντίβαρο για τη γέννηση της Αθηνάς από το Δία, όπου ο κυρίαρχος του Ολύμπου μονάχος είχε πάρει μέρος σ’ αυτή. Λόγω της «αναπηρίας» του η Ήρα τον πέταξε από τον Όλυμπο και όπως αναφέρει ο Ορφικός Ύμνος «… Τον μάζεψε όμως η κόρη του Νηρέα, η Θέτιδα, η ασημοπόδαρη, και τον ανάθρεψε αντάμα με τις αδελφές της».
Λέγεται πως από την Καβειρώ, την κόρη του Πρωτέα, ο Ήφαιστος είχε αποκτήσει τους Κάβειρους, που σαν θεότητες της φωτιάς πραγματικά συνδέονται με τον γιο της Ήρας.
Πολυάριθμα είναι τα θαυμαστά αντικείμενα που αναφέρονται ως έργα του Ήφαιστου. Πολλοί από τους αθάνατους έλαβαν δώρα ανεκτίμητης αξίας από τον Ήφαιστο. Σ’ αυτόν χρωστούσε ο Δίας την αιγίδα και το σκήπτρο του, η Δήμητρα το δρεπάνι κι ο Απόλλωνας κι η Άρτεμη τα βέλη της φαρέτρας τους. Η Αθηνά έλαβε τα ασημένια κύμβαλα που ύστερα χάρισε στον Ηρακλή. Ο Ηρακλής, έλαβε δώρο από τον θεϊκό τεχνίτη ένα χρυσό θώρακα. Στον Ήλιο και στον Διόνυσο ο θεός Ήφαιστος είχε χαρίσει από ένα χρυσό κύπελλο, στην Αριάδνη ένα διάδημα, στον Κάδμο ένα περιδέραιο, το οποίο πήρε θέση ανάμεσα στα γαμήλια δώρα της Αρμονίας, της κόρης της Αφροδίτης και του Άρεως, όταν ο Κάδμος παντρεύτηκε μαζί της.
Τα χρυσά αγάλματα που ήταν όμοια με ζωντανούς εφήβους ήταν προικισμένα με «δύναμη, σκέψη και φωνή». Ο Απολλόδωρος ο Αθηναίος μας λέει, ότι, ο Αιήτης, ο πατέρας της Μήδειας, από τον Ήφαιστο είχε πάρει δυο άγριους ταύρους που «έβγαζαν φωτιές από τα ρουθούνια τους και είχαν πόδια χάλκινα». Στην ίδια κατηγορία ανήκουν και οι αργυροί σκύλοι που φύλαγαν το ανάκτορο του Αλκίνοου. Ο γίγαντας Τάλως «από το γένος των χάλκινων ανθρώπων» δόθηκε από τον Ήφαιστο στον Μίνωα, για να φρουρεί τη νήσο Κρήτη.
Ο Όμηρος περιγράφει την κατασκευή των όπλων του Αχιλλέως από τον θεϊκό σιδηρουργό.
Στην Λήμνο τιμούσαν τον Ήφαιστο και ως θεό θεραπευτή. Έλεγαν πως οι ιερείς του είχαν φάρμακο για τα δηλητήρια.

1. Ναός Ηφαίστου – Αρχαία Αγορά Αθήνας
διαβάστε περισσότερα

Άρης

Ο Άρης είναι ο Έλληνας θεός του πολέμου. Είναι ένας από τους Δώδεκα Ολύμπιους, και γιος του Δία και της Ήρας. Στους μύθους ο Άρης εμφανίζεται πολεμοχαρής και προκλητικός και εκπροσωπεί την παρορμητική φύση του πολέμου.
Χάρη στον γιο του τον Οινόμαο από την Στερόπη, ο Άρης έγινε πρόγονος ονομαστών προσώπων, όπως του Ατρέα, του Θυέστη, του Αγαμέμνονα, του Μενέλαου, του Αίγισθου, του Ορέστη, της Ηλέκτρας, του Πυλάδη, του Πιτθέα, του Θησέα, του Ιππόλυτου, της Ιφιγένειας, του Δημοφώντα, του Ακάμαντα, του Ευρυσθέα, του Αμφιτρύωνα, της Αλκμήνης, του Ιόλαου, του Ηρακλή, της Αδμήτης, του Κοπρέα, του Αλκάθοου και του Αία του Τελαμώνιου.
Συνήθως μάχεται πεζός σπάζοντας με την ορμή του τα άρματα και ανατρέποντας τα τείχη. Άλλες φορές είναι σε άρμα με δύο (Δείμος και Φόβος) ή τέσσερις μεγαλοπρεπείς ίππους (παιδιά τού Βορέα και της Ερινύας) (Φόβος, Αιθωνας, Φλόγιος και Κόναβος όπως τους ονομάζει ο Κόϊντος ο Σμυρναίος).

1. Ναός Άρη Αρχαία Αγορά Αθήνας
2. Ναός Άρη - Αφροδίτης Λενικών Λασιθίου
διαβάστε περισσότερα